Atopowe zapalenie skóry


Atopowe zapalenie skóry u psów jest formą alergii. Ogólnie alergię definiuje się, jako nadwrażliwość organizmu na jakąś substancję chemiczną o własnościach antygenowych nazywaną w tym przypadku alergenem. Brak jest ostatecznej odpowiedzi na to, dlaczego u danego zwierzęcia pojawia się reakcja alergiczna. Prawdopodobnie zarówno czynniki genetyczne jak i środowiskowe odgrywają role w rozwoju tej choroby.


Atopowe zapalenie skóry (atopia) ma podłoże genetyczne i częściej dotyczy niektórych ras psów lub kotów. Obecnie uznaje się, że atopia jest formą alergii kontaktowej, która wywołana zostaje poprzez wnikanie przez skórę jakiegoś alergenu – np. pyłków kwiatowych, zarodników grzybów i pleśni, roztoczy kurzu domowego, itp. Pierwsze objawy atopowego zapalenia skóry pojawiają się u psów najczęściej między 6 miesiącem a 3 rokiem życia, ale może się zdarzyć, że rozpoznaje się tę chorobę u starszych osobników. Najczęstsze występowanie atopii notuje się u następujących ras: west highland white terrier, bokser, buldog angielski, dalmatyńczyk i buldog francuski, labrador retriever, mops. Atopowe zapalenie skóry może występować sezonowo, choć objawy mogą też być obecne cały rok.


Głównym objawem atopowego zapalenia skóry jest świąd skóry. Występuje on w charakterystycznych miejscach takich jak pysk, wewnętrzna strona małżowin usznych, palce, pachwiny i pachy. Pies częściej niż dotychczas zaczyna ocierać się głową o przedmioty, liże (a nawet gryzie) końce stóp, może trzepać uszami. W zależności od zaawansowania choroby widoczne są zmiany na skórze zwierzęcia: zaczerwienie, strupy, zadrapania, wygryziona sierść, zmiany mogą być czasem ropiejące. Jeżeli choroba nie jest w porę rozpoznana i leczona możemy nawet zaobserwować ciężkie ropne lub grzybicze zakażenia skóry. Rozpoznanie atopowego zapalenia skóry stawia się na podstawie objawów klinicznych. Natomiast czynnik wywołujący atopię można określić na podstawie badania krwi lub testu skórnego.

Terapia w każdym przypadku atopowego zapalenia skóry wymaga od właściciela psa troskliwej pielęgnacji aż do końca życia zwierzęcia.


Właściwe rozpoznanie i odpowiednio wprowadzone leczenie pozwala w wielu przypadkach wrócić zwierzęciu do dobrej kondycji. Wymaga to jednak ścisłego przestrzegania zaleceń lekarza i przygotowanie się czasami na nawroty choroby.


Niestety, często próby wyeliminowania z najbliższego otoczenia alergenu, powodującego atopię u psa nie jest możliwe. W przypadku alergii sezonowej należy reagować już przy pierwszych objawach, aby nie dopuścić do pełnego rozwinięcia się objawów atopii. Alergia dająca objawy przez cały rok wymaga natomiast zwykle kompleksowej terapii. Po ustaleniu czynnika alergizującego można zastosować leczenie odczulające, polegające na podawaniu alergenu w minimalnych dawkach, co pozwala na ustabilizowanie reakcji immunologicznej. Podjęcie próby odczulania jest obwarowane różnymi warunkami i lekarz weterynarii może zaproponować terapię odczulająca jedynie po ich spełnieniu. Odczulanie polega na tym, że antygen podaje się w określonych odstępach czasu, aby organizm przyzwyczaić do alergenu i „nauczyć” akceptować alergen bez powodowania uczulenia. Leczenie odczulające jest długotrwałe i często tylko bardzo powoli przynosi pożądane efekty. Niestety, zdarza się i tak, że w niektórych przypadkach atopii odczulanie nie jest w stanie pomóc zwierzęciu.


Leczenie doustne glikokortysterydami przynosi zazwyczaj dość dobre i szybkie efekty. O zastosowaniu terapii glikokortykosterydami musi zadecydować lekarz weterynarii, który zaleci odpowiednie dawki i rodzaj leku, jak również zaleci odpowiednie monitorowanie zwierzęcia oraz dodatkowe leczenie pozwalające na ograniczenie stosowania glikokortykosterydów.