Problemy z oczami, które mogą pojawić się u Twojego pupila

Zmysł wzroku jest bardzo istotny dla naszych czworonożnych przyjaciół. Z tego względu, oprócz codziennej dawki ruchu, odpowiedniej diety, dbania o sierść, musimy także zwrócić uwagę na psie lub kocie oczy. Co prawda, u psów pod-stawowym zmysłem służącym do poznawania świata jest węch, jednak nie oznacza to, że psy mają słaby wzrok. W porównaniu do człowieka, psy widzą znacznie mniej barw (psy posiadają w oku 2 rodzaje komórek siatkówki oka, odpowiedzialnych za widzenie barw, u ludzi występują 3 rodzaje), jednak dużo lepiej radzą sobie przy słabszym oświetleniu.

Oko jest niesamowicie złożonym i delikatnym narządem, o który warto dbać, aby zapewnić naszemu pupilowi odpowiedni komfort życia. Problemy dotyczące oka mogą powodować poważny dyskomfort i ból u naszego zwierzaka, dlatego jeśli zauważymy jakiekolwiek z wymienionych poniżej objawów, zgłośmy się do lekarza weterynarii.

Jakie objawy powinny nas zaniepokoić?
Mimo wielu możliwych przyczyn, wywołujących problemy z oczami, objawy mogą być do siebie bardzo podobne. Są to między innymi:
⁃ Łzawienie
⁃ Wysięk
⁃ Mętna lub matowa powierzchnia gałki ocznej
⁃ Zaczerwienione, spuchnięte powieki i spojówki
⁃ Mrużenie
⁃ Pocieranie łapą o oko
⁃ Unikanie światła
⁃ Przebarwiona sierść wokół oczu
⁃ Pogorszenie widzenia (wchodzenie na przeszkody, niechęć do wychodzenia na zewnątrz po zmroku)
Jeśli zauważysz jakikolwiek z wyżej wymienionych objawów, udaj się jak najszybciej ze swoim pupilem do lekarza weterynarii.

Czy psy rasowe są bardziej narażone na choroby oczu?
Częstymi pacjentami okulistycznymi są psy i koty ras brachycefalicznych (bokser, buldog, mops, pekińczyk, shih tzu, koty egzotyczne, persy). Związane jest to z ich budową ana-tomiczną, mianowicie przedstawiciele tej grupy mają płytkie oczodoły i słabo osadzone w nich gałki oczne. U ras brachycefalicznych oko jest szczególnie narażone na urazy mechaniczne, z racji swojego usytuowania. Nie oznacza to jednak, że psy nierasowe nie chorują. Tak samo jak rasowym czempionom tak i wszystkim kundelkom mogą się przytrafić choroby oczu i powinny być objęte taką samą troską i pomocą jak ich rasowi koledzy.

Jak zbudowane jest oko?

Oko zbudowane jest podobnie jak aparat fotograficzny, lub raczej na odwrót aparat de facto naśladuje budowę oka. Jednym z podstawowych elementów oka jest z soczewka (obiektyw) ze zmienną i regulowaną ogniskową. Oko składa się także z tęczówki (przesłony) regulującej średnicę otworu (źrenicy), przez którą wpada światło, oraz światłoczułej siatkówki w głębi oka.
Gałka oczna jest kształtem zbliżona do kuli i znajduje się w oczodole. Składa się z trzech błon:
-błony włóknistej, w większości tworzonej przez nieprzezroczystą twardówkę, w przedniej części oka natomiast przez przezroczystą rogówkę. Błona włóknista stanowi „szkielet” gałki ocznej, utrzymuje jej stały kształt
-błony naczyniowej, która składa się z trzech części: tylnej, którą stanowi gąbczasta, wypełniona krwią naczyniówka (znajduje się pomiędzy twardówką a siatkówką), pośred-niej tworzonej przez ciało rzęskowe i części przedniej, którą stanowi tęczówka
-błony wewnętrznej (siatkówki), w której rozmieszczone są 2 rodzaje fotoreceptorów: pręciki i czopki.
Gałka oczna składa się z trzech komór: przedniej (zawartej pomiędzy rogówką i płaszczyzną tęczówki), tylnej (położonej za tęczówką). Obie komory wypełnia ciecz wodnista. Największa przestrzeń oka to komora szklista gałki ocznej.
Układ ochronny oka tworzony jest przez narządy dodatkowe oka, takie jak powieki, spojówki, narząd łzowy.
Powieki mogą zasłaniać/odsłaniać przedni odcinek oka, dzięki rozprowadzaniu łez po powierzchni rogówki, chronią oko przed wysychaniem i urazami
Spojówka to delikatna, przezroczysta błona, która pokrywa powierzchnię tylną powiek i przednią powierzchnię gałki ocznej.
Narząd łzowy ma za zadanie zwilżanie rogówki i spojówki, składa się z części gruczołowej (wydzielniczej) i drogi łzowej (części odprowadzającej).

Problemy z oczami mogą dotyczyć następujących części oka:
POWIEKI
Wiele nieprawidłowości powiek, występujących u psów, jest dziedzicznych, m.in. dwurzędowość rzęs, podwinięcie (entropium) lub wywinięcie powiek (ektropium). Wśród ras szczególnie predysponowanych do występowania entropium, należy wymienić następujące rasy: chow chow, buldog angielski, seter, labrador, golden retriever, ber-nardyn, shar-pei, rottweiler oraz dog niemiecki (1).Wśród ras szczególnie predysponowanych do występowania ektropium, należy wymienić: retrievery, bernardyny, dogi niemieckie, nowofunlandy, mastify, boksery i spaniele (1). Wady te koryguje się najczęściej chirurgicznie.

SPOJÓWKA
Najczęściej diagnozowaną chorobą jest zapalenie spojówek, będące skutkiem działania różnych czynników np. mechanicznych, zakaźnych lub alergicznych. Zakaźne zapalenie spojówek z częstymi nawrotami, często występuje u kotów (m. in. wywołane przez her-peswirusa) (2). Zapalenie spojówek może być także spowodowane urazem mechanicznym, czy nieprawidłową produkcją łez.

TRZECIA POWIEKA
Trzecia powieka (migotka) – nie występuje u ludzi, składa się z chrząstki w kształcie litery T, pokrytej w całości spojówką, z gruczołem łzowym trzeciej powieki u podstawy. Wywin-ięcie chrząstki i wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki to tzw. „wiśniowe oko”. Choroba dużo częściej występuje u psów niż u kotów. Do wypadnięcia gruczołu dochodzi najczęściej w młodym wieku. Do ras predysponowanych należą: buldog angielski, dog niemiecki, mastiff, lhasa apso, shih-tzu, pekińczyk, maltańczyk, cocker spaniel, bokser, beagle, koty birmańskie. Zalecaną metodą leczenia jest chirurgiczne odprowadzenie gruczołu trzeciej powieki.

NARZĄD ŁZOWY
Jego zadaniem jest wytwarzanie łez. Najpowszechniejszą chorobą dotyczącą narządu łzowego jest suche zapalenie rogówki i spojówek.
Suche zapalenie rogówki i spojówek nazywane jest też „suchym okiem”. Wyróżnia się dwa typy tego zaburzenia: pierwszy, spowodowany niedoborem łez oraz drugi wywołany nadmiernym wyparowywaniem łez, przy czym te dwa typy nie wykluczają się wzajemnie (3). Suche zapalenie spojówki i rogówki spowodowane niedoborem łez występuje najczęściej u amerykańskich i angielskich cocker spanieli, sznaucerów miniaturowych, west highland white terierów, pudli, jamników miniaturowych, pekińczyków, shih tzu oraz yorkshire terierów (4). Kolejną przyczyną suchego oka może być wrodzony, dziedziczny brak lub niedorozwój gruczołów łzowych. Problem ten często spotyka się u psów rasy yorkshire terier (5).Również przebyte choroby zakaźne, u psów nosówka, a u kotów her-peswiroza, mogą uszkodzić komórki wydzielające łzy, co sprzyja powstaniu suchego za-palenia rogówki i spojówek. Zdarza się, że problem ten stwierdza się przy niedoczynności tarczycy, cukrzycy oraz nadczynności kory nadnerczy (6).

ROGÓWKA
Urazy rogówki są często dostrzegane przez właścicieli, ponieważ są przyczyną silnej reakcji bólowej zwierzęcia.
Częstym schorzeniem dotykającym psy, jest wrzód rogówki nazywany czasem wrzodem boksera.
Istnieje predyspozycja rasowa do występowania „wrzodów boksera”, wbrew nazwie nie tylko u bokserów, u których po raz pierwszy zostały opisane, ale także u innych ras – west highland white terrierów, staffordshire bull terrierów, corgi, pudli i boston terrierów. Niemniej jednak nawracający ubytek nabłonka rogówki może pojawić się u każdego psa, czy kota, bez względu na rasę.

SOCZEWKA
Zaćma polega na zmętnieniu soczewki różnego stopnia- od małych zmian, widocznych pod powiększeniem, do zmętnienia całej soczewki, prowadzącego do utraty wzroku. Jest wiele przyczyn zaćmy. Może rozwinąć się u starszych psów (zaćma starcza), ale również u młodszych jako efekt m. in. chorób metabolicznych (np. cukrzycy), innych chorób oka, silnego urazu, lub niedoborów żywieniowych. Zaćma może być również wrodzona (zaćma dziedziczna). Predysponowanymi rasami do wystąpienia zaćmy są: cocker span-iel, golden retriever, owczarek niemiecki, sznaucer miniaturowy, boston terier, siberian husky.

Jak mogę chronić oczy swojego pupila?
Po pierwsze regularnie kontroluj psie lub kocie oczy u lekarza weterynarii. Jeśli posi-adasz psa lub kota o krótkim pyszczku, poproś swojego lekarza o radę, jak dbać o jego oczy. Niektóre zwierzęta wymagać będą regularnego przycinania włosów wokół oczu, inne stałego nawilżania gałki ocznej. Jeśli posiadasz psa rasy predysponowanej do urazów mechanicznych oka (ze względu na krótki pysk), ogranicz mu buszowanie po krzakach. Wybieraj wolne przestrzenie do biegania, czy bezpieczne wybiegi. Podróżując z psem samochodem, nie pozwalaj mu na wystawianie całej głowy za okno. Po pierwsze jest to niebezpieczne, po drugie dostanie się nawet niewielkiego ciała obcego (pyłek, ow-ad), przy dużej prędkości może mieć bardzo poważne konsekwencje. A po trzecie wiatr może bardzo wysuszyć i podrażnić oko.
Pamiętaj! Nigdy na własną rękę nie aplikuj zwierzęciu kropli do oczu. Jeśli zau-ważysz coś niepokojącego, dotyczącego oka u swojego pupila, nie zwlekaj i udaj się z nim do lekarza weterynarii.

Piśmiennictwo:
1. Lew. M. Choroby powiek – entropium i ektropium. e-POLISH JOURNAL OF VET-ERINARY OPHTHALMOLOGY 3/2012 1 ISSN 2082-9256
2. Dziezyc J, Millichamp NJ. Elsevier Saunders, St. Louis, Missouri. Color Atlas of Canine and Feline Ophthalmology. 2004, USA
3. Kański J. J.: Okulistyka kliniczna. Górnicki Wydawnictwo Medyczne, 2 wyd., Wrocław 2005.
4. Izci C., Celik I., Alkan F., Ogurtan Z., Ceylan C., Sur E., Ozkan Y.: Histological char-acteristics and local cellular immunity of the gland of the third eyelid after topical ophthalmic administration of 2% cyclosporine for treatment of dogs with keratocon-junctivitis sicca. Am. J. Vet.
Res. 2002, 63, 688–694.
5.Slater D.: Lacrimal System.: W: Fundamentals of Veterinary Ophthalmology. Slatter D. H. (edit.), 2nd ed., W. B.
Sanders Company, Philadelphia 1990, s. 237–256.
6.Williams D. L., Pierce V., Mellor P., Heath M. F.: Reduced tear production in three canine endocrinopathies. J. Small Anim. Pract, 2007, 8, 252–256.

Materiały powiązane

Kiedy, dlaczego i w jaki sposób można kąpać kota?

Koty z natury są bardzo czystymi zwierzętami – dużo czasu spędzają na…

Adopcja psa – „przed i po”. Porady na pierwsze 30 dni

W życiu zaadoptowanego psa pierwsze tygodnie spędzone z nowym opiekunem…

Nie zapominajmy o naszych ulubieńcach! – Ważne szczepienia dla psów

Każdy pies biega czasem za swym własnym ogonem, wylizuje lub podgryza…

Obserwuj nas: